Syndroom van Asperger

Wellicht heb je de film 'Mozart and the whale' weleens gezien. (Zo niet, aanrader!). In de film worden twee mensen verliefd op elkaar, het bijzondere is dat ze allebei het syndroom van Asperger hebben. Een stukje in de film gaat over dat Isabelle het huis van Donald heeft opgeruimd. Niets staat meer waar het stond, met als gevolg dat Donalds leven instort. Donald stort zich op getallen om zich veilig te voelen.

Het syndroom van Asperger kenmerkt zich door beperkingen in de sociale interacties en beperkte interesses en activiteiten. Het komt vaker voor bij jongens dan bij meisjes.

Kenmerken

Asperger is een stoornis die binnen het Autismespectrum valt. Er bestaan een aantal verschillen met 'klassiek Autisme'; in het IQ en de taalontwikkeling.

Kinderen met autisme hebben moeite met hun taalontwikkeling, terwijl dit bij kinderen met Asperger niet het geval is. Zij praten juist erg formeel en gebruiken veelal moeilijke woorden. Kinderen met Asperger hebben vaak een hoog IQ.

  Taalgebruik

Wat bij kinderen met Asperger opvalt is hun taalgebruik. Ze praten alsof ze iets voorlezen. De zinnen zijn formeel en monotoon. Ze praten het liefst over hun eigen interesses en dan voornamelijk over de feiten daarvan.

Wat ook vaak voorkomt bij kinderen met Asperger is papegaaien (echolalie).

Echolalie is het dwangmatig herhalen van hetzelfde woord of zinnetje, dat ergens is opgevangen. Dit kan gelijk overgenomen worden, maar het kan ook zijn dat het na bijvoorbeeld een week ineens naar boven komt.

  Sociale interactie

Bij kinderen met Asperger draait de wereld voornamelijk om zichzelf. Ze kunnen vaak de emoties van anderen niet inschatten en kunnen niet invoelen. Het empatisch vermogen ontbreekt.

  Interesses

Net als bij het klassieke autisme hebben kinderen met het syndroom van Asperger vaak één intense interesse. Dit kan verschillen van interesse voor het heelal, tot computers of fietsventielen. Opvallend is dat het vaak onderwerpen zijn waarbij het kind kan categoriseren.

Het categoriseren geeft overzicht en daarmee een gevoel van veiligheid.

Het is zeker niet ongebruikelijk dat kinderen met het syndroom van Asperger later hun beroep maken van de onderwerpen waar ze veel van af weten.

Oorzaak van Syndroom van Asperger

De exacte oorzaak van Asperger is nog niet bekend. Het is aannemelijk dat het syndroom van Asperger erfelijk is, en dus aangeboren is.

Asperger komt voor in verschillende gradaties. In sommige gevallen kan het syndroom van Asperger zoveel invloed hebben, dat schooluitval onvermijdelijk is.

Behandeling

Als men niet weet hoe de stoornis ontstaat, is het ook niet mogelijk deze te genezen. Het behandelen van kinderen en volwassenen is dan ook gericht op het leren omgaan met de stoornis en symptomen te bestrijden. Wat bij kinderen met autisme/ Asperger belangrijk is om je te realiseren, is dat het kind zich moeilijk kan aanpassen.

Het aanpassingsvermogen is minimaal en daarom is het
noodzakelijk dat de omgeving zich voor een groot deel aan het kind aanpast. Met omgeving bedoelen we in dit geval de fysieke ruimte waarin de kinderen zich dagelijks bevinden en de benadering van volwassenen waar de kinderen mee te maken hebben.

Kinderen met Asperger hebben hulp nodig bij het ordenen van ‘hun wereld’. Veel kinderen met het syndroom van Asperger denken extreem visueel en concreet. Ze hebben behoefte aan een herkenbare, overzichtelijke leefomgeving en een vaste structuur in hun dagen.

Dit kan geboden worden door pictogrammen uit te zetten op een planbord, waarop zij kunnen zien wat hun die dag te wachten staat en wat er van hun verwacht wordt.

Een ander voordeel van het gebruik van visuele ondersteuning is het neutrale aspect hiervan. Gezien het minimale inlevingsvermogen en beperkte sociale vaardigheden, spreekt een visuele boodschap beter aan dan gesproken tekst.

Kenmerken uit DSM 4

Op verscheidene vlakken is het syndroom van Asperger te herkennen. Hieronder staan de kenmerken zoals deze vermeld staan in de dsm 4.

A. Kwalitatieve tekortkomingen in de sociale interactie, wat blijkt uit minimaal twee van de volgende criteria:

1. Duidelijke tekortkomingen in verschillende vormen van non-verbaal gedrag, zoals rechtstreeks oogcontact, gelaatsexpressie, lichaamshouding en gebaren in sociale context.
2. Onvermogen tot het aangaan van relaties met leeftijdgenoten die bij het ontwikkelingsniveau passen.
3. Ontbreken van het spontaan delen van vreugde, interesses of prestaties met anderen (bijvoorbeeld geen voorwerpen tonen, geven of aanwijzen).
4. Gebrek aan sociale of emotionele wederkerigheid.

B. Beperkte herhaalde en stereotiepe gedragspatronen, interesses en activiteitenpatronen, wat blijkt uit minimaal een van de volgende criteria:

1. Overheersende preoccupatie met een of meer stereotiepe en beperkte interessepatronendie afwijkend is in intensiteit of aandachtsgebied.
2. Duidelijk inflexibel vasthouden aan niet-functionele routinehandelingen of rituelen.
3. Stereotiep en herhaald motorisch gedrag (bijvoorbeeld fladderen of draaien van handen of vingers of complexe bewegingen met het hele lichaam).
4. Duidelijke preoccupatie met onderdelen van voorwerpen.

 C. De aandoening leidt tot klinisch significante tekortkomingen op sociaal of beroepsmatig gebied of andere belangrijke terreinen.

D. Er is geen klinisch significante achterstand in de taalontwikkeling (bijvoorbeeld woorden op tweejarige leeftijd, zinnen op driejarige leeftijd).

E. Er is geen klinisch significante achterstand in de cognitieve ontwikkeling of in de ontwikkeling van zelfhulpvaardigheden, aanpassingsgedrag (sociale interactie niet meegerekend) en de nieuwsgierigheid naar de omgeving.

F. Er is niet voldaan aan de criteria voor een andere pervasieve ontwikkelingsstoornis (zoals PDD-nos) of schizofrenie.

In de DSM 5 (die verschijnt in 2013) zal het syndroom van Asperger niet meer apart opgenomen zijn, maar valt het onder het klassieke autisme.                                                                                                                     

Het verschil tussen autisme en Asperger is het IQ en de taalontwikkeling.

Wil je tips van ons ontvangen waarmee opvoeden makkelijker en leuker wordt?

Vul hieronder je naam en e-mailadres in en ontvang gratis en vrijblijvend 7 Pittige Tips over pittige situaties, zoals brutaliteit, liegen, ongehoorzaam gedrag en nog veel meer!

Anja is medeoprichtster en eigenaar van Opeenrijtje.com. Naast het eigen bedrijf werkt zij als ambulant begeleider met jongeren met gedragsstoornissen. "Geweldige combinatie om de theorie in de praktijk te brengen en de praktijk in de theorie!"
Meer over Anja