Wat is de invloed van een laag zelfbeeld op gedragsproblemen?
Bij het ontstaan van gedragsproblemen spelen verschillende factoren een rol. De omgeving speelt een grote rol, maar ook de persoonlijkheid van een kind of jongere heeft invloed op het al dan niet ontstaan van gedragsproblemen.
We kunnen vier persoonlijkheidsaspecten onderscheiden, zelfbeeld, zelfcontrole, zelfhandhaving en zelfbeschikking. Termen die allemaal op elkaar lijken en ook met elkaar in verband staan. In de komende blogberichten zullen we aan elk aspect aandacht besteden. In dit blogbericht staat het zelfbeeld centraal.
Zelfbeeld
Het zelfbeeld kan omschreven worden als de wijze waarop een jongere zichzelf beoordeelt.
Een zelfbeeld is gebaseerd op je eigen ideeën, waarden en normen. Het is erg subjectief. Je beoordeelt en veroordeelt je eigen gedrag en creëert in wezen een fantasiebeeld. In veel gevallen is je zelfbeeld niet wie je in werkelijkheid bent, maar wat je jezelf vertelt dat je bent.
Als er sprake is van een laag of negatief zelfbeeld, dan zullen gedachten van de jongere of het kind vaak negatief zijn.
Hoe je over jezelf denkt, bepaalt in belangrijke mate wat je wel en niet doet.
Een voorbeeld hiervan is dat je 'het niet kan'. Door deze gedachte zul je onzeker worden en bang zijn om nieuwe dingen aan te pakken, want je kan het immers niet? Door het niet te proberen (en te oefenen), kun je het inderdaad ook niet.
Je doen en laten versterkt vaak je zelfbeeld weer. Kortom: je komt in een vicieuze cirkel.
Een andere, zeer bekende gedachte is: 'ik doe het nooit goed'. Dit zelfbeeld kan vergaande gevolgen hebben, zeker voor jongeren in de pubertijd.
Reacties van anderen op het gedrag van de jongere worden snel als negatief geïnterpreteerd. Waar een jongere met een goed zelfbeeld neutraal zal reageren, is de reactie van een jongere met een laag zelfbeeld vaak heftig en komt het voor de omgeving vaak onverwachts.
Er is een reden voor de heftige reactie. De jongere vat alles wat in zijn of haar ogen ook maar een beetje lijkt op kritiek op, als kritiek op zijn of haar persoonlijkheid. De kritiek wordt opgevat als bevestiging van de negatieve gedachten.
Je kunt je voorstellen dat dit pijnlijk is, en als reactie hierop volgt een uitbarsting.
Gemakkelijk uit evenwicht
Denk aan de balans van een koorddanser; er hoeft maar iets te gebeuren of hij is uit evenwicht. Jongeren met een laag zelfbeeld zijn snel uit evenwicht en zijn hierdoor erg kwetsbaar. Door deze kwetsbaarheid zijn ze erg vatbaar voor invloeden van buitenaf, en hierdoor kunnen gemakkelijk gedragsproblemen ontstaan.
Als een jongere de gedachte heeft: 'Ik ben een loser' of 'Ik ben niets waard' of 'Ik ben slecht' dan heeft een jongere eigenlijk weinig te verliezen voor zijn of haar gevoel. De stap om het criminele pad op te gaan is vele malen sneller gemaakt, dan voor jongeren met een gezond zelfbeeld.
Rol van ouders bij het zelfbeeld
In de puberteit ontdekt de jongere zijn of haar eigen identiteit, negatieve gedachten en vraagstukken horen hier nu eenmaal ook een beetje bij. Iedere puber is onzeker, het is dan ook zaak om veiligheid te bieden en situaties bespreekbaar te maken.
Als ouder zijnde is het belangrijk dat je bij terechtwijzing duidelijk maakt waar het omgaat. Gebruik dus geen termen als 'altijd' en 'nooit', maar houd het concreet.
Daarnaast is het belangrijk complimentjes te maken! Het is algemeen bewezen dat kinderen die positief benaderd worden een gezond zelfbeeld hebben en meer weten te bereiken.
0 Reacties op “Wat is de invloed van een laag zelfbeeld op gedragsproblemen?”